روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کاشان
چهارشنبه ۱۸ تیر ۱۳۹۹

بي‏توجهي وزير به نمك معنا!
 
گروه جامعه: از «خودت بمال» تا تعريف «انسان سالم»؛ اين ها عباراتي هستند كه دو وزير بهداشتي كه دولت هاي يازدهم و دوازدهم به خود ديده اند، در واكنش به مسائل روز به زبان آورده اند. هر چند اين سخنان بعد از مورد توجه قرار گرفتن، اغلب با توضيحات و توجيهاتي همراه مي شوند، اما به هر حال چه آن ها را ...
گروه جامعه: از «خودت بمال» تا تعريف «انسان سالم»؛ اين ها عباراتي هستند كه دو وزير بهداشتي كه دولت هاي يازدهم و دوازدهم به خود ديده اند، در واكنش به مسائل روز به زبان آورده اند. هر چند اين سخنان بعد از مورد توجه قرار گرفتن، اغلب با توضيحات و توجيهاتي همراه مي شوند، اما به هر حال چه آن ها را بپذيريم يا نه، آثار شنيدن چنين جملات و تعبيراتي از سوي مقام عالي رتبه اي در حد وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي بر مخاطبان قابل‏انكار نيست.
سيد‏حسن قاضي زاده‏هاشمي، چشم پزشك معروفي كه از ابتداي دولت يازدهم تا ميانه دولت دوازدهم بر كرسي وزارت بهداشت مي نشست، دو وجه متفاوت از خود نشان داد. او در سال هاي اول رفتارهاي مردمي بسياري داشت؛ رساندن خود به حوادث روز، معاينه رايگان بيماران در حاشيه سفرها، پذيرش درمان رايگان بيماران نيازمند، گفت وگوي مستقيم و راحت با مردم از جمله مواردي بودند كه اين وزير را در چشم بسياري محبوب و مردمي كرده بود. با اين حال برخي نيز حركت هاي وزير بهداشت را پوپوليستي مي دانستند و حتي آن را زمينه چيني براي كانديداتوري انتخابات رياست جمهوري عنوان مي كردند. قاضي زاده‏هاشمي البته بر اين روش نماند. در اواخر وزارت، وي گاه رفتارها و گفتارهاي تند و تيز از خود نشان داد كه حاشيه ساز هم شد. به عنوان مثال در روز 12 اسفند 1395 در جريان سفر قاضي زاده‏هاشمي به شهرستان بدره استان ايلام، هنگامي كه او با انتقادات و درخواست هاي مردم و مسئولان محلي روبه رو شد، خطاب به فرماندار بدره كه بخشي از مشكلات مردم را با وي در ميان گذاشته بود، گفت: «تو نماينده مردم هستي يا نماينده دولت؟‏... خيلي غلط كردي... اگر گذاشتم يك روز اينجا بموني، بي‏شعور!». اين برخورد هم در صحنه و هم پس از انتشار ويدئويي باعث شد انتقادهاي فراواني متوجه وزير بهداشت وقت شود و حتي برخي اعضاي دولت و نمايندگان مجلس به آن واكنش نشان دادند. در نهايت روز بعد هاشمي پيش از ترك استان ايلام در تماسي تلفني از سيروس مرادحاصلي فرماندار بدره عذرخواهي و از وي طلب حلاليت كرد. ديگر برخورد حاشيه ساز وزير پيشين بهداشت، در مورد پيرمردي بود كه از هزينه هاي فيزيوتراپي همسرش گلايه داشت و از وزير پاسخ شنيد كه «خودت بمال»! انتقاد از ماجراي انتشار فيش هاي حقوقي در موج مقابله با حقوق هاي نجومي و تشبيه آن به «شمشير دولبه» كه از يك سو دولت و از سوي ديگر نظام را مورد هدف قرار داده است به همراه پيشنهاد برخورد قضايي با منتشركنندگان فيش هاي حقوقي در كنار اظهارنظر قاضي زاده درباره پورشه سواري اش از ديگر اظهارات مورد توجه قرار گرفته وزير پيشين بهداشت بوده اند.
سعيد نمكي كه پس از استعفاي قاضي زاده‏هاشمي مدتي بر صندلي سرپرستي وزارت بهداشت نشست، در نهايت با معرفي از سوي دولت به مجلس، به‏عنوان وزير بهداشت راي اعتماد گرفت. با اين كه در چند ماه گذشته، مقابله با فسادها و ضعف ها در سازمان غذا و دارو، وضعيت دارو در دوران تحريم، تداوم نظام جامع سلامت، ماليات پزشكان و نصب دستگاه «پوز» در مطب ها، پذيرش دانشجويان سهميه اي، پولي و شايعه فروش صندلي در رشته هاي پزشكي و‏... از اصلي ترين چالش هاي دوران وزارت نمكي بوده است، اما به نظر مي رسد او نيز نمي خواهد در بيان جملات چالش برانگيز از سلف خود عقب بماند.
فقط در روزهاي گذشته، سه مورد از سخنان سعيد نمكي واكنش هاي فراواني را بر انگيخته است. وي روز شنبه، 20 مهرماه در نشست خبري با خبرنگاران، درباره افزايش قيمت دارو گفت: «ما با داروهايي طرف بوديم كه چون توليد آن صرفه اقتصادي براي توليدكننده نداشت با پنج برابر قيمت وارد كشور مي شد. در اين زمينه در مورد داروهاي خاص قيمت ها تا دو برابر افزايش پيدا كرد كه منجر به آن شد تا توليدكننده دلگرم شده و از واردات دارو بي نياز شويم. با اين افزايش قيمت باز هم قيمت دارو يك پنجم قيمت واردات ماند. البته در اين زمينه بايد با بيمه همفكري هايي شود». اين موضوع هر چند شايد از جنبه رياضي قابل توجيه باشد، اما از جنبه رواني مورد انتقادهاي فراواني در شبكه هاي اجتماعي واقع شد. بسياري در واكنش به اين جملات نوشتند كه به اين شكل در واقع هزينه رضايت توليدكننده از جيب مشتري پرداخت شده و به هر حال قيمت پايه دارو براي مصرف كننده تا دو برابر افزايش يافته است. از سوي ديگر برخي نيز به تفاوت كيفيت داروهاي ايراني و خارجي اشاره كردند و گفتند كه افزايش دو برابري قيمت داروي ايراني، عملا منجر به افزايش قيمت داروي خارجي مورد مصرف كه كيفيت بهتر و عوارض كمتري دارد مي شود و باز هم اين حركت اجحاف در حق بيماران و مصرف كنندگان دارو خواهد بود. در واقع از سوي منتقدان اين سخنان، چنين تعبيري صورت گرفت كه وزارت بهداشت دولت دوازدهم خلاف منافع بيماران و به نفع توليدكنندگان دارو عمل كرده است.
اما اظهارنظر ديروز نمكي كه در راستاي اصلي ترين چالش دو هفته اخير وزارت بهداشت يعني ماجراي بيماري ايدز در روستاي چنار محمودي شهرستان لردگان از توابع استان چهارمحال و بختياري بوده، بيش از اين مورد توجه قرار گرفت. ابتدا نامه اي از وزير بهداشت در شبكه هاي اجتماعي منتشر شد كه دليل شيوع ايدز در روستاي چنارمحمودي را «اعتياد و روابط نامطلوب» عنوان مي كرد. اين موضوع با واكنش شديد اهالي اين روستا مواجه شد. هر چند وزارت بهداشت و شخص وزير سعي كردند برداشت ها از اين نامه را «سوءتفاهم» تلقي كنند، اما بسياري در واكنش معتقد بودند كه تعبير «روابط نامطلوب» به وضوح از نگاه كارشناسان درباره «روابط جنسي پرخطر» به كار برده مي شود و در كنار گزاره «اعتياد» جايي براي سوءبرداشت وجود ندارد. در نتيجه منتقدان و معترضان اين نامه از وزير بهداشت انتظار عذرخواهي داشتند.
نمكي كه به معاونش دستور داده بود همكارانش در وزارت بهداشت اين سوءتفاهم را براي مردم برطرف كنند، در نشست خبري تشريح شصت‏و‏ششمين اجلاس وزراي بهداشت منطقه مديترانه شرقي سخن مي گفت، فرصت را غنيمت شمرد تا از عملكرد خود و مجموعه اش در غائله لردگان دفاع كند و اين بار سخنانش را با تكيه به آمار شروع كرد: «نزديك 40 هزار فرد مبتلا به اچ‏آي‏وي مثبت در كشور داريم كه هيچ‏كس اطلاع ندارد كه اين افراد در كجا زندگي مي كنند. ما محرم مردم هستيم و اين اولين‏بار است كه مشخص شد تعدادي از افراد اچ آي وي مثبت در چه منطقه اي زندگي مي كنند كه ما مقصر اين موضوع نيستيم». وي ادامه داد: «ما از چند ماه قبل در جريان اين قضايا بوديم‏... ناگهان به دلايلي كه خيلي آن ها را باز نمي كنم، با بيان اين موضوع از سوي يكي از عزيزان و جلب بهورز زحمتكش آن منطقه، اين ماجرا مطرح شد. ما مي دانستيم كه بحث انتقال از سرنگ آلوده، علمي نيست. من به عنوان ايمونولوژيست كه سي سال است در اين حوزه معلمي مي كنم، مي دانم چنين حرفي علمي نيست». نمكي در ادامه سخنانش، غائله لردگان را تلويحا نتيجه تشويشي خواند كه خبرگزاري هاي آن‏طرفي و برخي عناصر ضد‏انقلاب به اذهان عمومي در كشورمان تزريق كردند و تاكيد كرد: «آنقدر اعتماد مردم به نظام ارائه خدمات بالاست كه ما براي غربالگري فشار خون 20 ميليون نفر را پيش بيني كرده بوديم، اما نزديك به 31 ميليون مراجعه كردند؛ خيلي برايشان سنگين بود كه نظام ارائه خدمت اين كشور آنقدر وجاهت دارد كه مردم به آن اعتماد دارند و مراجعه مي كنند». وي درباره دليل اين اقدام هم گفته است: «بلافاصله (پس از غربالگري فشار خون) قرار بود طرح كشوري كنترل ديابت را در برنامه بگذاريم، اما در پيك اين تصميم آمدند و ذهن مردم را مشوش كردند كه نظام سلامت ايران مي خواهد تست قند خون انجام دهد و مردم به اين صورت آلوده شدند. مي خواستند ذهن مردم را مشوش كنند تا اين اقدام انجام نگيرد». نمكي كه در نامه اش به وزير دادگستري درباره ماجراي روستاي چنار محمودي، به صراحت ريشه آلودگي ويروسي در روستاي واقع در لردگان را «اعتياد تزريقي و روابط نامطلوب» دانسته و باعث دلخوري مردم اين منطقه شده بود، در توجيه اين تعبير هم گفت: «اينكه نامه بنده را پررنگ كردند هم نوعي شيطنت بود. بنده اعلام كردم كه اين انتقال، حاصل مواردي از قضا روابط نامطلوب بوده است كه آن را براي مردم به عنوان روابط نامشروع جنسي تفسير كردند، در حالي كه من هيچ‏گاه چنين جسارتي را به مردمان آن منطقه نداشتم. وقتي ما از نامطلوب صحبت مي كنيم منظورمان يك پروسه اقدامي و اجرايي است كه مي تواند مطلوب يا نامطلوب باشد».
اين اظهارات از چند جنبه مورد واكنش و انتقاد قرار گرفت. منتقدان سخنان وزير بهداشت در درجه اول اشاره كردند كه چطور وزير بهداشت انتقاد ويروس اچ آي وي از طريق سرنگ آلوده كه يكي از راه هاي اصلي انتقال اين ويروس قلمداد مي شود را غيرعلمي مي خواند؟ آن هم در شرايطي كه معتادان تزريقي همواره به عنوان يكي از دسته هاي در معرض خطر اين بيماري معرفي مي شوند! نكته ديگر، تناقض آمار 40 هزار مبتلاي به ويروس اچ آي وي با آخرين آمار ارائه شده از سوي محمدمهدي گويا، رئيس مركز مديريت بيماري هاي واگير وزارت بهداشت است كه در نشستي در اراك، آمار مبتلايان به ويروس اچ آي وي در كشور را 62 هزار تن عنوان كرده بود كه به گفته وي از اين جمع تا كنون 38 هزار نفر شناسايي شده اند. نكته ديگر هم كه كمتر مورد توجه قرار گرفت، تضاد آمار ارائه شده از سوي وزير بهداشت در مورد پيش بيني و آماده سازي طرح بسيج فشار خون براي 20 ميليون نفر بود، آن هم در حالي كه خود وي پيشتر در گفت وگوي ويژه خبري در صداوسيما از آمادگي براي كنترل فشار خون 40 ميليون نفر خبر داده بود! در ميان اين سخنان، البته ادعاي وزير بهداشت در مورد پيش قراول بودنش در مقابله با ايدز كه سابقه آن را به سي سال قبل مرتبط دانسته هم با اعداد و ارقامي مورد شبهه واقع شده است. از جمله اين كه نمكي 30 سال پيش، رئيس دانشگاه علوم پزشكي كاشان بوده و باور اين كه كميته كشوري مبارزه با ايدز را در آن زمان شخصا راه اندازي كرده باشد، دشوار است. همچنين وي در حالي از آغاز فعاليتش در مقابله با ايدز با كشف 250 مبتلاي به ويروس اچ آي وي سخن مي گويد، كه ورود خون هاي آلوده به اين ويروس از فرانسه در سال 66 و ابتلاي 200 تا 500 تن از بيماران هموفيلي از اين طريق، به عنوان موج نخست ايدز در ايران شناخته مي شود.
تكميل‏كننده اين اظهارنظرها، سخنان ديروز وزير بهداشت در بازديد از يك كارخانه در شهرك صنعتي كاوه بود. وي در سخناني در حاشيه اين بازديد با اشاره به آغاز فعاليت سامانه هاي نظارتي در حوزه دارو، گفت: «نمي توانيم سامانه درست احداث كرده و به دست انسان نادرست دهيم. اين موضوع مانند آن مي ماند كه چرتكه را از دزد گرفته و كامپيوتر به دست او دهيم. همواره تاكيد كرده ام كه هوشمندسازي باعث عاري شدن از آلودگي نمي شود و ما نياز به انسان سالم داريم. انساني كه توسعه‏يافته باشد، دروغ نمي گويد، مالياتش را انكار نمي كند، HIV نمي گيرد و ...». بسياري اين بخش پاياني سخن نمكي را كنايه آميز و حتي توهين آميز تلقي كرده اند.
به هر حال در شرايطي كه بحران ها و چالش هاي متعددي در حوزه فعاليت يك وزير وجود دارد، بيان اظهارنظرهايي كه به اين شرايط نامطلوب دامن بزنند، عجيب و غيرمنطقي به نظر مي رسد. در چنين شرايطي، اگر اين اظهارنظرها ناخواسته و اشتباهي است، ضمن تاكيد بر اين كه اهالي سياست بايد مجهز به مراقبت كلام و فن سخنوري باشند، بايد از بيان هر سخني بدون سنجيدن نتايج، عواقب و آثار آن خودداري كرد. اگر هم وزير بهداشت از سخنان خود دفاع كرده و درصدد توجيه آن است، شايد بهتر باشد رياست جمهوري و مجلس شوراي اسلامي در اين باره درصدد سوال، توضيح خواستن و شفاف سازي برآيند.
منبع خبر:
روزنامه ابتكار
   تاریخ: ۰۲:۰۳ - ۲۳/۰۷/۱۳۹۸   بازدید: ۱۴۹