روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کاشان
پنج شنبه ۸ اسفند ۱۳۹۸

قهر داوطلبان از رشته هاي وزارت علوم چگونه رقم خورد؟
 
يكي از موضوعاتي كه از ابتداي برنامه عصر جديد جلب توجه كرد، درخشش محمد زارعي بود؛ نوجواني كه ترجيح داده به سمت علايقش برود تا آنكه بخواهد در سيستم آموزشي درگير درس هايي شود كه به قول او فايده اي برايش ندارند.
قهر داوطلبان از رشته هاي وزارت علوم چگونه رقم خورد؟

يكي از موضوعاتي كه از ابتداي برنامه عصر جديد جلب توجه كرد، درخشش محمد زارعي بود؛ نوجواني كه ترجيح داده به سمت علايقش برود تا آنكه بخواهد در سيستم آموزشي درگير درس هايي شود كه به قول او فايده اي برايش ندارند.

حضور او در تلويزيون و درخشش او، دوباره نگاه ها را به سمت سيستم آموزشي كشور سوق داد. هرچند بيشتر انتقادات پس از ديدن زارعي به سمت آموزش وپرورش كشيده شد، اما آموزش عالي و وزارت علوم نيز از اين انتقادات بي بهره نماندند، انتقاداتي كه سال هاست به خاطر افزايش بيكاري و ناكارآمدي، دانشگاه ها براي برطرف كردن مشكلات كشور با آن روبه رو هستند.

به گزارش اقتصادآنلاين به نقل از فرهيختگان، به نظر مي رسد بازار عرضه و تقاضا به هم خورده است و حال ديگر اين داوطلبان ورود به دانشگاه ها هستند كه تمايلي براي ورود به سيستمي كه اميدي به خروجي آن ندارند و ترجيح مي دهند سرنوشت خود را در جايي جز رشته هاي وزارت علوم دنبال كنند.

كاهش 35 درصدي دانشجويان فني و مهندسي

آمار دانشجويان در سال هاي اخير نشان دهنده تغييرات مهمي در روند تحصيلات تكميلي كشور است. در سال تحصيلي 93-92 تعداد كل دانشجويان ايران در بيشترين حد خود يعني چهار ميليون و 803 هزار و 37 نفر بوده است. از اين جمعيت، تعداد 248 هزار و 802 نفر پزشكي، دو ميليون و 149هزار و 58 نفر علوم انساني، 290 هزار و 668 نفر علوم پايه، يك ميليون و 577 هزار و 331 نفر فني و مهندسي و 236 هزار و 973 نفر در رشته هاي كشاورزي و دامپزشكي تحصيل كرده اند. اما از سال تحصيلي 93-92 با كاهش جمعيت دانشگاهي روبه رو بوده ايم، به صورتي كه جمعيت كل دانشجويان كشور در سال تحصيلي 97-96 به سه ميليون و 616 هزار و 114 نفر مي رسد و در كمتر از پنج سال سيستم آموزشي كشور بيش از يك ميليون نفر از جمعيت دانشجويان درحال تحصيل خود را از دست داده است. اين كاهش جمعيت به صورت ناهمگون و بيشتر براي رشته هاي غيرپزشكي رخ داده است. درحالي كه جمعيت دانشجويي كشور در سال 97-96 نسبت به سال 93-92 بيش از هفت درصد كاهش داشته است، رشته پزشكي تنها كاهش 2.7 درصدي از دانشجويان را تجربه مي كند. اين درحالي است كه مي توان اين تغييرات اندك را تنها نتيجه سياست ها يا تغييرات كوتاه مدت در تصميمات دانشگاهي دانست، چراكه در سال تحصيلي 96-95 ميزان جمعيت دانشجويي كشور حتي افزايش جمعيتي 1.1 درصدي را تجربه كرده و جمعيت آن به 251 هزار و 722 نفر يعني بيشترين حد خود در 30 سال اخير مي رسد. در كنار تغييرات اندك گروه پزشكي بيشترين كاهش جمعيت دانشجويان محصل را مي توان در رشته كشاورزي و دامپزشكي با كاهش 41.3 درصدي ديد، پس از آن، گروه هاي فني و مهندسي با 34.8 درصد، علوم پايه با 25.4 درصد و علوم انساني با 21.1 درصد بيشترين كاهش را در گروه هاي جمعيتي خود تجربه كرده اند.

كاهش 24 درصدي جمعيت دانشجويان كشور در اين سال ها درحالي است كه تنها 14 درصد از داوطلبان كنكور سراسري بين سال هاي 92 تا 96 كاهش پيدا كرده است و اين موضوع نشان دهنده تغيير علايق داوطلبان براي تحصيل در رشته هاي وزارت علوم است، چراكه جمعيت دانشجويان وزارت بهداشت تغيير نكرده است.

بيكاري اولين دليل فرار از رشته هاي غيرپزشكي

اولين دليل براي عبور از رشته هاي فني ومهندسي، علوم پايه و علوم انساني را مي توان ناشي از افزايش نااميدي نسبت به آينده شغلي اين رشته ها دانست. نگاهي به رشته فني و مهندسي نشان مي دهد طي 10 سال اخير بيكاري در اين گروه درسي 176 درصد رشد داشته و جمعيت بيكار فارغ التحصيلان فني ومهندسي از 117 هزار و 717 نفر بيكار در اين رشته به 325 هزار و 437 نفر در سال 96 رسيده است. اين درحالي است كه رشته هاي علوم انساني نيز وضعيت خوبي در اين سال ها نداشته اند؛ براي مثال بيكاري در رشته حقوق، رشته پرطرفدار علوم انساني در 10 سال اخير رشدي 469 درصدي داشته است. همين موضوع باعث شده در كنار افزايش بيكاري، تمايل به تحصيل در رشته هاي تحت نظر وزارت علوم كاهش يابد و به تبع افزايش بيكاران، درنتيجه داوطلبان از خير درس خواندن در اين گروه هاي درسي بگذرند.

تضعيف روند علمي با فرار نخبگان به علوم پزشكي

يكي ديگر از مشكلاتي كه باعث قهر دانشجويان با وزارت علوم شده، اشكال در سيستم آموزشي اين وزارتخانه است، جدايي صنعت و دانشگاه و تفكيك اين دو از يكديگر در كنار پرداختن صرف به مسائل نظري باعث شده رشته هاي اين دانشگاه ها نتوانند بازار كار مطلوب خود را به وجود بياورند و به دليل فاصله اين دانشگاه و جامعه از يكديگر عملا سوال هاي جامعه از دانشگاه بي پاسخ مانده است. همين موضوع را مي توان نتيجه فرار نخبگان از دانشگاه هاي وزارت علوم به سمت وزارت بهداشت دانست. تغيير رشته دانشجويان دانشگاه هاي برتر و سرنوشت افرادي مانند محمد احمدي رتبه 2 منطقه 3 رشته رياضي در كنكور 91 و دانشجوي مهندسي برق دانشگاه صنعتي شريف كه درنهايت ترجيح مي دهد پس از چهار سال به دنبال قبولي پزشكي، در كنكور تجربي شركت كرده و رتبه اول اين گروه را كسب كند؛ يكي از اين نمونه هاست. احمدي پيرامون سيستم آموزشي و جدايي دانشگاه و جامعه از يكديگر در گفت وگويي مي گويد: «انزواي مهندسي و ارتباط مردمي و اجتماعي محدود آن، براي من تا حدي عذاب آور بود.» اين نوع تصميم گيري البته محدود به احمدي نبوده است و در اين سال ها بارها از شركت نخبگان فني كشور در رشته هاي تجربي شنيده ايم.

گروه هاي علوم پايه نيز در اين سال ها با كاهش 4/25 درصدي جمعيت دانشجويي خود نگراني هايي را براي كند شدن روند علمي كشور به وجود آورده است. علوم پايه كه به عنوان لوكوموتيو علم شناخته مي شود در ايران به دلايل مشكلات دانشگاه ها رشته اي بدون كاركرد شناخته مي شود. نگراني ها از آينده علمي كشور به سبب كم شدن علايق دانشجويان براي تحصيل در رشته هاي علوم پايه باعث شد رهبر انقلاب در 20 خردادماه سال 97 با ابراز نگراني از سرنوشت رشته هاي علوم پايه در ديدار با اساتيد دانشگاه گفتند: «بعضي رشته ها در غربت قرار گرفته اند. آماري كه به من داده اند، نشان مي دهد كه مثلا حدود 50 درصد داوطلبان كنكور رشته رياضي كه رشته بسيار مهمي است، كاهش پيدا كرده؛ اين براي آينده كشور خطرناك است. ما اين رشته هاي مهم علوم پايه را- به خصوص مثل رياضي يا فيزيك را- براي آينده لازم داريم. اگر چنانچه داوطلبان اينها كم باشند و هجوم بشود به رشته هاي درآمدزا كه حالا يك پولي و شغلي بلافاصله در اختيار انسان مي گذارد، اين (موجب) مشكل است. عوارض اين عدم توازن را بايستي دستگاه هاي دانشگاهي حتما جبران و درست كنند.»

اين نگراني ها زماني اهميت خود را نشان مي دهد كه در نظام ارزيابي شانگهاي كه مربوط به دانشگاه هاي جهان است، دانشگاه تهران هرچند توانسته رتبه نخست را بين دانشگاه هاي ايراني كسب كند، اما كيفيت آموزشي اين دانشگاه در اين ارزيابي كاهش پيدا كرده است. اين درحالي است كه دانشگاه هاي علوم پزشكي در سايه جذب نخبگان كشور در همين بازه زماني در اين رتبه بندي موفقيت خوبي داشته اند.

قهري كه به ضرر كشور است

تمايل بيش از 50 درصدي داوطلبان كنكور به رشته هاي تجربي و بالاخص پزشكي و از طرفي ديگر كاهش جمعيت دانشجويان رشته هاي فني و مهندسي، علوم پايه و علوم انساني، باعث نگراني هايي براي آينده پژوهشي كشور شده است، اما اين نگراني را نه در تمايل داوطلبان بلكه بايد در نظام آموزشي دانشگاه هاي وزارت علوم ديد. فاصله دانشگاه هاي تحت نظر وزارت علوم و فاصله اين دانشگاه ها نسبت به دانشگاه هاي حل مساله كه بتوانند مسائل جامعه را برطرف كنند، تمايل داوطلبان به تحصيل در اين دانشگاه ها را كاهش داده است و براي حل اين مشكل اين دانشگاه ها هستند كه بايد نظام آموزشي خود را تغيير دهند.







منبع خبر:
اقتصاد آنلاين
   تاریخ: ۰۹:۰۲ - ۱۰/۰۶/۱۳۹۸   بازدید: ۷۶